ත්‍රිවිද රත්නයේ ගුණ

බුද්ධ රත්නය

1. ඉති’පි සෝ භගවා අරහං

මාගේ බුදුරජාණන් වහන්සේ, රහසින් වත් පව් නොකළ සේක. සියළු කෙලෙසුන් දුරු කළ සේක. සියළු පුද පූජාවන් ලැබීමට සුදුසු වන සේක එබැවින් මාගේ බුදුරජාණන් වහන්සේ අරහං නම් වන සේක, අරහං නම් වන සේක, අරහං නම් වන සේක.

2. සම්මා සම්බුද්ධෝ

මාගේ බුදුරජාණන් වහන්සේ අවබෝධ කරගත යුතු සියළු ධර්මයන්, ගුරු උපදේශ රහිතව, තමන් විසින් ම මනාකොට අවබෝධ කරගත් බැවින් සම්මා සම්බුද්ධ නම් වන සේක.

3. විජ්ජාචරණ සම්පන්නෝ

මාගේ බුදුරජාණන් වහන්සේ, 01.විපස්සනා ඥානය, 02.මනෝමය ඍධි ඥානය 03.ඍධිවිධ ඥානය 04.දිබ්බ සෝත ඥානය 05.පරචිත්ත විජානන ඥානය 06.පුබ්බේ නිවසානුස්සති ඥානය. 07.දිබ්බ චක්ඛු ඥානය 08.ආසවක්ඛ්‍ය ඥානය යනාදී උතුම් විදර්ශනා ඥාන ධර්ම අටකින් ද,

01. ප්‍රාතිමෝක්ෂ සංවර ශීලය 02.ඉන්ද්‍රිය සංවර සීලය 03.ආහාරයේ පමණ දැනීම 04.නිදි වැරීම 05.ශ්‍රද්ධාව 06.හිරි 07.ඔත්තප්ප 08.බහුශ්‍රැත බව 09.වීර්ය්‍ය 10.ප්‍රඥාව 11.සිහිය 12.ප්‍රථම ධ්‍යානය 13.ද්විතීය ධ්‍යානය 14.තෘතීය ධ්‍යානය 15.චතුර්ත ධ්‍යානය යනාදි චරණ ධර්ම 15 කින් ද, යුක්ත වූ බැවින් විජ්ජා චරණ සම්පන්න නම් වන සේක.

4. සුගතෝ

මාගේ බුදුරජාණන් වහන්සේ සුන්දර වූ ගමන් විලාස ඇති බැවින් ද, දෙලොවටම යහපත් වචන කථා කළ බැවින් ද, සුන්දර වූ නිවනට පැමිණි බැවින් ද, සුගත නම් වන සේක.

5. ලෝකවිදු

මාගේ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලෝකයේ යථාර්ථය යථා පරිදි වදාළ බැවින් ලෝකවිදු නම් වන සේක.

6. අනුත්තරෝ පුරිසදම්මසාරථී

මාගේ බුදුරජාණන් වහන්සේ උත්තරීතර සීල ස්කන්ධයෙන් ද, උත්තරීතර සමාධි ස්කන්ධයෙන් ද, උත්තරීතර ප්‍රඥා ස්කන්ධයෙන් ද, ආලවක, අංගුලිමාල වැනි දරුණු පුද්ගලයින් දමනය කළ බැවින්, පුරිස ධම්ම සාරඨී නම් වන සේක.

7. සත්ථා දේවමනුස්සානං

මාගේ බුදුරජාණන් වහන්සේ සියළු දෙවියන්ටත්, සියළු මනුෂ්‍යයන්ටත් මඟ පෙන්වූ ශාස්තෘවරයාණන් වූ බැවින් සත්ථා දේව මනුස්සානං නම් වන සේක.

8. බුද්ධෝ

මාගේ බුදුරජාණන් වහන්සේ අවබෝධ කරගත යුතු වූ උතුම් චතුරාර්‍ය සත්‍ය ධර්මය මනාකොට අවබෝධ කරගත් බැවින් ද, අන් අයටත් අවබෝධ කරවූ බැවින් ද, බුද්ධ නම් වන සේක.

9. භගවා’ති

මාගේ බුදුරජාණන් වහන්සේ මහා ගුණ කඳකින් යුක්ත වූ අතර, කාම භාග්‍යය, යස භාග්‍යය, ආශ්චර්‍ය භාග්‍යය, ධර්ම භාග්‍යය, ප්‍රයත්න භාග්‍යය, ශ්‍රී භාග්‍යය යනාදී අප්‍රමාණ භාග්‍යය ධර්මයන්ගෙන් සමන්විත වූ බැවින් භගවා නම් වන සේක.

ධර්ම රත්නය

මාගේ බුදුරජාණන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද නවලෝකෝත්තර ශ්‍රී සද්ධර්මය,

1. ස්වක්ඛාතෝ භගවතා ධම්මෝ

මුල මැද අග යහපත් බැවින් හා මනාකොට පිලිපැදිය යුතු බැවින් ස්වාක්ඛාත නම් වන සේක.

2. සන්දිට්ඨිකෝ

තමන් විසින් ම දැකිය යුතු හා තමන් විසින් ම අවබෝධ කළ යුතු බැවින් සංදිට්ඨීක නම් වන සේක.

3. අකාලිකෝ

වර්ෂ ගනනක්, මාස ගනනක්, දින ගනනක් ගත නොවී, එසැනින් ම ඵල ලැබිය හැකි බැවින් අකාලිකෝ නම් වන සේක.

4. ඒහි පස්සිකෝ

එන්න, පරික්ෂා කර බලන්න ආරාධනා කිරීමට සුදුසු ධර්මයක් බැවින් ඒහි පස්සිකෝ නම් වන සේක.

5. ඕපනයිකෝ

තම චිත්ත සන්තානයේ උපදවා ගැනීමට සුදුසු ම ධර්මය බැවින් ඕපනයිකෝ නම් වන සේක.

6. පච්චත්තං වේදිතබ්බෝ විඤ්ඤූහී ති

මෙම ධර්මය සාක්ෂාත් කරගත් සත්පුරුෂයාට එහි යහපත් බව,  එහි රස තම සිතින් ම දැනගෙන, විඳිය හැකි බැවින් පච්චත්තං වේහි තබ්බෝ වින්යූ හීති නම් වන සේක.

සංඝ රත්නය

1. සුපටිපන්නෝ භගවතෝ සාවක සංගෝ

ඒ භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආර්ය්‍ය ශ්‍රාවක පිරිස, රාග, ද්වේශ, මෝහ ප්‍රහාණය කරන ප්‍රතිපදාවට හා නිවනට ඒකාන්තයෙන් අනුලෝම වූ ප්‍රතිපදාවට මනාකොට පිලිපන් බැවින් සුපටිපන්න නම් වන සේක.

2. උජුපටිපන්නෝ භගවතෝ සාවක සංගෝ

ඒ භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආර්ය්‍ය ශ්‍රාවක පිරිස, ආර්ය්‍ය අෂ්ඨාංගික මාර්ගය නම් වූ ඍජු මාර්ගයේ ගමන් කරන බැවින් උජුපටිපන්න නම් වන සේක.

3. ඤායපටිපන්නෝ භගවතෝ සාවක සංගෝ

ඒ භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආර්ය්‍ය ශ්‍රාවක පිරිස, දුක්ඛ සත්‍යය, සමුදය සත්‍යය, නිරෝධ සත්‍යය, මාර්ග සත්‍යය යන චතුරාර්ය්‍ය සත්‍යය අවබෝධ කිරීමේ මාර්ගයට පිලිපන් බැවින් ඤායපටිපන්න නම් වන සේක.

4. සාමීචිපටිපන්නෝ භගවතෝ සාවක සංගෝ

ඒ භාග්‍යවත් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ආර්ය්‍ය ශ්‍රාවක පිරිස, ශ්‍රී සද්ධර්මය මනාකොට දරා හිඳිමින්, අන් අයට දයා සිතින් කියා දෙමින් ධර්මය වෙත ඔවුන් කැඳවා ගන්නා හෙයින් සාමීචිපටිපන්න නම් වන සේක.

5. යදිදං චත්තාරි පුරිසයුගානි අට්ඨපුරිසපුග්ගලා ඒස භගවතෝ සාවක සංඝෝ ආහුණෙය්‍යෝ

යුගල වශයෙන් සතරක් හා පුද්ගලයින් වශයෙන් අට දෙනෙක් වන (සෝවාන් මාර්ගයට පිවිසි හා සෝවාන් ඵල සහිත, සකෘදාගාමී මාර්ගයට පිවිසි හා සකෘදාගාමී ඵල සහිත,  අනාගාමී මාර්ගයට පිවිසි හා අනාගාමී ඵල සහිත, අරහත් මාර්ගයට පිවිසි හා අරහත් ඵල සහිත) බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රාවක සංඝයා, බෝහෝ දුර සිට පැමිණ සිව්පසයෙන් පූජාසත්කාර කිරීමට සුදුසු වන බැවින් ආහුණෙය්‍ය නම් වන සේක.

6. පාහුණෙය්‍යෝ

හිතවත් ඥාතීන්ට, ගරු කටයුතු ප්‍රභූවරුන්ට සූදානම් කළ ප්‍රණීත දෙයින් සංග්‍රහ, සතිකාර, පූජා කිරීමට සුදුසු වූ සීලාදී ගුණ සම්පන්න බැවින් පාහුණෙය්‍ය නම් වන සේක.

7. දක්ඛිණෙය්‍යෝ

මෙලොව හා පරලොව පින් අදහා පිරිනමනු ලබන දාන පිළිගැනීමට සුදුසු වන බැවින් දක්ඛිණෙය්‍ය නම් වන සේක.

8. අංජලීකරණෙය්‍යෝ

ලෝකයා විසින් ඇඟිලි බැඳ දොහොත් මුදුනේ තබා පසඟ පිහිටුවා වැඳුම් පිඳුම් කිරීමට සුදුසු වන බැවින් අං‍ජලීකරණීය නම් වන සේක.

9. අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලෝකස්සා තී

සියළු ලෝක සත්වයාට කුසල් වපුරා පින් ඵල නෙලා ගැනීමට ඇත්තා වූ පින් කෙතක් බඳු වූ හෙයින් අනුත්තර පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලෝකස්ස නම් වන සේක.